Số 39 Trần Hưng Đạo, Hoàn Kiếm, Hà Nội

024 3943 71 30

natif@most.gov.vn

Bài 2: Doanh nghiệp ‘đi tắt đón đầu’ bằng đổi mới sáng tạo

(Chinhphu.vn) – Đổi mới sáng tạo là một trong những công cụ đắc lực, tiềm năng nhất để thúc đẩy nâng cao năng suất, giúp doanh nghiệp đón đầu công nghệ mới, đưa cuộc CMCN 4.0 thành cơ hội đổi mới cho doanh nghiệp.

Quỹ Natif làm việc với Hiệp hội Ngân hàng về chính sách cho vay gián tiếp

Ngày 7/4, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (Quỹ NATIF) đã có buổi làm việc  với Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (HHNH) về các ý kiến góp ý, phối hợp triển khai hoạt động cho vay gián tiếp. Tham dự buổi làm việc có ông Nguyễn Đình Bình, Giám đốc Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia và Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký HHNH đồng chủ trì cùng các đại diện lãnh đạo các ban, câu lạc bộ và Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia.

Khối các Quỹ trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2021

Ngày 28/12/2021, tại Hà Nội, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED) và Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2021, phương hướng triển khai nhiệm vụ năm 2022. Tham dự Hội nghị có đại diện Lãnh đạo Vụ Kế hoạch – Tài chính, đại diện Lãnh đạo một số đơn vị trong Bộ KH&CN.

Tại Hội nghị, đại diện Quỹ NAFOSTED và Quỹ NATIF đã khái quát những nét chính về các kết quả đã đạt được và phương hướng, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ trọng tâm năm 2022.

Ông Nguyễn Đình Bình, Giám đốc Quỹ NATIF cho biết, năm 2021 là năm đầu tiên Quỹ thực hiện các hoạt động theo Điều lệ được quy định tại Quyết định số 04/2021/QĐ-TTg ngày 29/01/2021 của Thủ tướng Chính phủ về Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ Quốc gia. Quỹ NATIF đóng vai trò và vị trí quan trọng trong việc thúc đẩy nâng cao tiềm lực công nghệ quốc gia thông qua hoạt động hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Thực hiện Quyết định số 436/QĐ-BKHCN ngày 11/3/2021 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Cơ quan điều hành Quỹ đã và đang xây dựng các văn bản, trình cấp có thẩm quyền bao gồm 02 Thông tư, 02 Quyết định, 08 văn bản cấp Hội đồng quản lý.

Về kết quả công tác năm 2021, Quỹ NATIF tập trung thực hiện hoàn thiện văn bản và các điều kiện để triển khai các nhiệm vụ trọng tâm của Quỹ bao gồm: hoạt động cho vay ưu đãi; thực hiện các chương trình, nhiệm vụ do Thủ tướng Chính phủ hoặc Bộ trưởng Bộ KH&CN giao; hợp tác về đổi mới công nghệ; hỗ trợ vốn, hỗ trợ lãi suất vay và bảo lãnh để vay vốn; truyền thông thúc đẩy đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp… Mặc dù còn nhiều khó khăn trong triển khai cấp kinh phí, tự chủ tài chính, duy trì hoạt động bộ máy, xây dựng văn bản, quy định…, Quỹ NATIF luôn bám sát các nội dung chỉ đạo của Chính phủ, Lãnh đạo Bộ KH&CN để triển khai công việc, đồng thời đảm bảo thực hiện tốt các chủ trương, quy chế, quy định của Bộ KH&CN.

Về kế hoạch, phương hướng năm 2022, Quỹ NATIF sẽ tập trung kiện toàn bộ máy tổ chức, chuẩn bị đầy đủ các văn bản quản lý liên quan, ứng dụng và phát triển công cụ quản lý để triển khai hoạt động của quỹ theo quy định mới, trước hết là triển khai hoạt động cho vay ưu đãi, hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp thông qua các chương trình, nhiệm vụ do Bộ trưởng giao, hợp tác trong và ngoài nước về đổi mới công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp và các hoạt động khác.

Về phía Quỹ NAFOSTED, ông Phạm Đình Nguyên, Phó Giám đốc phụ trách Quỹ NAFOSTED cho biết, năm 2021, Quỹ NAFOSTED đã nghiêm túc thực hiện kế hoạch công tác năm 2021 theo phân công của Lãnh đạo Bộ KH&CN và theo chức năng hoạt động của Quỹ. Các chương trình lớn (NCCB, Tiềm năng) sau thời gian tạm dừng nhận hồ sơ từ tháng 4/2020 đến tháng 4/2021 do hạn chế về ngân sách cấp cho Quỹ NAFOSTED năm 2020 và năm 2021 đã được tiếp tục triển khai theo chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ. Cuối tháng 9/2021, thời hạn tiếp nhận hồ sơ 03 chương trình (NCCB trong KHTN&KT, NCCB trong KHXH&NV, tiềm năng) kết thúc, tổng cộng Quỹ NAFOSTED đã tiếp nhận 975 hồ sơ, dự kiến hoàn thành đánh giá xét chọn và phê duyệt tài trợ vào đầu năm 2022. Đối với chương trình hợp tác quốc tế, Quỹ NAFOSTED và Quỹ Khoa học Thụy Sỹ (SNSF) đã phối hợp tổ chức đánh giá xét chọn 39 hồ sơ tiếp nhận được, phê duyệt tài trợ 10 đề tài trong năm 2021. Quỹ NAFOSTED cũng duy trì tiếp nhận (quanh năm không theo đợt) và đánh giá các hồ sơ của chương trình đột xuất 2021 (số lượng ít). Trong năm 2021 Quỹ NAFOSTED cũng hoàn thành việc tổ chức đánh giá nghiệm thu cấp Nhà nước đối với các đề tài thuộc Đề án Lịch sử Việt Nam, đã báo cáo kết quả với Lãnh đạo Bộ và Lãnh đạo Chính phủ.

Kế hoạch và phương hướng năm 2022 của Quỹ NAFOSTED, với nguồn NSNN dự kiến được phân bổ, Quỹ vẫn phải hạn chế tối đa tài trợ mới nhưng sẽ cố gắng duy trì đầy đủ các chương trình tài trợ theo chức năng; triển khai chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực KH&CN quốc gia theo quy định mới tại Nghị định số 19/2021/NĐ-CP ngày 15/03/2021; tiếp tục thúc đẩy các chương trình hợp tác quốc tế đã ký kết. Bên cạnh đó, Quỹ NAFOSTED cũng sẽ phối hợp với Vụ Kế hoạch – Tài chính, Vụ Pháp chế, Văn phòng Bộ để nghiên cứu, xây dựng Thông tư hướng dẫn quản lý tài chính đối với Quỹ phát triển khoa học công nghệ quốc gia thay thế Thông tư liên tịch số 129/2007/TTLT-BTC-BKHCN ngày 02/11/2007; xây dựng trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án tự chủ tài chính của Quỹ NAFOSTED; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số đối với các hoạt động quản lý của Quỹ NAFOSTED.

Đại diện Lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ KH&CN tham dự Hội nghị đánh giá cao sự nỗ lực của hai Quỹ NAFOSTED  và Quỹ NATIF trong triển khai các hoạt động trong điều kiện dịch bệnh phức tạp và tình hình kinh phí khó khăn, đồng thời trao đổi, góp ý nhằm hoàn thiện phương hướng hoạt động năm 2022 cho hai Quỹ.

Đại diện Lãnh đạo hai Quỹ mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Bộ, sự phối hợp, hỗ trợ của các đơn vị trong Bộ KH&CN trong quá trình triển khai hoạt động của hai đơn vị trong giai đoạn tiếp theo./.

Cơ hội và thách thức trong nghiên cứu khoa học đối với các nhà khoa học trẻ giai đoạn cách mạng công nghiệp 4.0

Mới đây, Đoàn thanh niên Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Đoàn thanh niên Bộ Khoa học và Công nghệ; Đoàn thanh niên Viện Hàn lâm Khoa học và Xã hội, Đoàn trường Đại học Lâm nghiệp tổ chức Hội thảo khoa học “Cơ hội và thách thức trong nghiên cứu khoa học đối với các nhà khoa học trẻ giai đoạn Cách mạng công nghiệp 4.0”.

Hội thảo diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến qua nền tảng Zoom. Tham dự và chủ trì Hội thảo có đồng chí Nguyễn Thị Thanh Thủy – Vụ Trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT); đồng chí Bùi Thế Đồi – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp; đồng chí Lê Vũ Tiến – Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN); đồng chí Tạ Hồng Sơn – Bí thư Đoàn Bộ NN&PTNT; đồng chí Nguyễn Lê Trang – UVBTV Đoàn Bộ NN&PTNT – Thư ký Hội thảo.

Đến dự Hội thảo có các đại biểu: Đồng chí Nguyễn Văn Trường – Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Bộ NN&PTNT; Ban Giám hiệu Trường Đại học Lâm nghiệp; Đại diện lãnh đạo Đoàn khối các Cơ quan Trung ương; các chuyên gia Bộ KH&CN; đại diện lãnh đạo Đoàn Thanh niên, đoàn viên thanh niên, nghiên cứu viên trẻ các đơn vị phối hợp tổ chức, sinh viên các trường đại học, cao đẳng liên quan.

Hội thảo tập trung vào các nội dung: Đánh giá thực trạng, những khó khăn, vướng mắc, chia sẻ kinh nghiệm trong nghiên cứu khoa học (NCKH) và một số mô hình NCKH có thể áp dụng trong Đoàn Thanh niên hiện nay; Tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đối với lĩnh vực KH&CN; Đánh giá hiệu quả các sản phẩm khoa học; Những vấn đề đặt ra về sự đổi mới trong cách thức nghiên cứu, triển khai thực hiện các nhiệm vụ, đề tài trong giai đoạn hiện nay; Bàn bạc, đưa ra các giải pháp cụ thể để đẩy mạnh công tác nghiên cứu và nâng cao nhận thức cho cán bộ, đoàn viên về vai trò, tầm quan trọng của hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ tại các cơ quan, đơn vị; Vai trò của đội ngũ cán bộ làm công tác khoa học trong thực hiện các đề tài, dự án trong giai đoạn Cách mạng 4.0…

Đại biểu tham dự hội thảo đã nghe 6 báo cáo tham luận và thảo luận rất sôi nổi của các khách mời, đại biểu về các vấn đề: Những chính sách hỗ trợ trí thức trẻ nâng cao năng lực nghiên cứu và chuyển giao tri thức (TS. Chử Đức Hoàng – Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, Bộ KH&CN); Ứng dụng khoa học công nghệ trong nền nông nghiệp 4.0 (TS. Nguyễn Lê Trang – UVBTV Đoàn Bộ, Bí thư Đoàn Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam); Những vấn đề đặt ra về sự đổi mới trong cách thức nghiên cứu, triển khai thực hiện các nhiệm vụ, đề tài trong giai đoạn hiện nay (TS. Nguyễn Tuấn Anh – UVBTV Đoàn Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam); Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số cho các giảng viên, nhà khoa học trẻ hiện nay (Ths. Lê Thái Sơn – UVBTV Đoàn trường, Bí thư Liên chi đoàn khoa Quản lý Tài nguyên rừng và Môi trường, Trường Đại học Lâm nghiệp); Thực trạng và giải pháp đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học của nghiên cứu viên trẻ trong lĩnh vực lâm nghiệp (TS. Nguyễn Bảo Ngọc – Đoàn Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam); Ứng dụng công nghệ viễn thám trong đánh giá các công trình đập thủy lợi và cách tiếp cận khoa học công nghệ mới để thực hiện nhiệm vụ chuyên môn (Ths. Hoàng Tiến Thành – Phó Bí thư Đoàn Viện Quy hoạch Thủy lợi).

Phát biểu bế mạc, tổng kết tại Hội thảo, TS. Nguyễn Thị Thanh Thủy – Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường, Bộ NN&PTNT cảm ơn đơn vị tổ chức, các đồng chí lãnh đạo, đại biểu, các vị khách quý tới dự Hội thảo và đánh giá cao các tham luận trình bày tại Hội thảo. Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Thủy bày tỏ mong muốn các Báo, Tạp chí về nông nghiệp quan tâm đến công tác truyền thông, mở các chuyên trang, diễn đàn… để thu hút và cổ vũ các nhà khoa học, đặc biệt là các nhà khoa học trẻ tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, công bố và chuyển giao kết quả nghiên cứu, phát huy sức sáng tạo, sức bật của tuổi trẻ trong giai đoạn Cách mạng công nghệ 4.0.

Một số hình ảnh:

Tạo thuận lợi hơn nữa cho nhà khoa học

Các chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp quốc gia giai đoạn 2016-2020 đã giúp chúng ta làm chủ nhiều kỹ thuật và công nghệ tiên tiến, góp phần mang lại những hiệu quả lớn về kinh tế – xã hội.
Để các chương trình tiếp tục được thực hiện thành công, trong giai đoạn tới, cần tạo thuận lợi hơn nữa cho các nhà khoa học và doanh nghiệp triển khai nhiệm vụ khoa học – công nghệ.

Trong giai đoạn 2016-2020, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì quản lý 7 chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp quốc gia. Đến nay, các chương trình đã kết thúc thời gian thực hiện, 97% nhiệm vụ khoa học và công nghệ của các chương trình đã được đánh giá nghiệm thu với kết quả cao.

Thông qua việc triển khai các nhiệm vụ, có trên 380 giải pháp kỹ thuật, quy trình công nghệ được nghiên cứu phát triển, trong đó nhiều kết quả đã đạt trình độ của các nưóc tiên tiến, như: Công nghệ chế tạo động cơ điện tiết kiệm năng lượng; phương pháp đánh giá rủi ro thiên tai, đặc biệt là lũ lụt đối với cuộc sống con người; quy trình kỹ thuật ghép thùy phổi hoặc một phổi từ người cho sống hoặc người cho chết não… Không chỉ mang lại những hiệu quả về mặt kinh tế, các chương trình khoa học và công nghệ còn mang lại nhiều ý nghĩa xã hội như tham gia đào tạo nhân lực khoa học và công nghệ chất lượng cao, góp phần bảo vệ môi trường sống, giảm thiểu phát sinh chất thải.

Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Gia Khánh, Chủ tịch Hội Ghép tạng Việt Nam, Chủ nhiệm Chương trình “Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ tiên tiến phục vụ bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cộng đồng” cho biết, sau 5 năm triển khai, chương trình đã ứng dụng thành công các kỹ thuật y – dược tiên tiến trên thế giới, nên đã điều trị được nhiều bệnh hiểm nghèo, góp phân nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân. Đặc biệt, chương trình đã thực hiện được 2 vấn đề lớn nhất của lĩnh vực ghép tạng, là ghép phổi và điều phối ghép tạng.

“Ghép phổi là kỹ thuật phức tạp nhất trong các tạng ghép, do khó về hồi sức điều trị sau ghép. Đó là lý do vì sao ghép phổi trên thế giới đi sau ghép tạng khác (thận, tim, gan) 20 năm; còn ở Việt Nam, đã tiến hành việc ghép thận từ năm 1992, nhưng phải 25 năm sau, chúng ta mới ghép phổi thành công”, Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Gia Khánh cho hay.

Tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý

Theo Phó Giám đốc Phụ trách Văn phòng các chương trình trọng điểm cấp Nhà nước (Bộ Khoa học và Công nghệ) Trần Đỗ Đạt, việc triển khaỉ các chương trình trong giai đoạn vừa qua, bên cạnh những thuận lợi, còn có những khó khăn nhất định Một số quy định chưa đồng bộ, chưa bao phủ được những phát sinh từ thực tiễn; chưa đẩy mạnh được cơ chế đặt hàng từ các bộ, ban, ngành, việc triển khai chưa đông bộ các thông tư liên quan đến cơ chê tài chính đã tạo ra những vướng mắc nhất định…

Còn theo Phó Tổng Giám đốc, Trưỏng Văn phòng đại diện tại Hà Nội của Công ty cổ phần Thiết bị y tế và Nhà máy vật liệu sinh học (MEDEP JSC) – đơn vị triển khai đề tài, dự án thuộc Chương trình “Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ tiên tiến phục vụ bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cộng đồng” Hà Tú Cầu, việc đưa sản phẩm là kết quả được tạo ra từ các đề tài, dự án vẫn còn hạn chế. Thủy tinh thể và chỉ khâu kháng khuẩn của MEDEP là sản phẩm đầu tiên do Việt Nam sản xuất, dù có chất lượng và giá trị sử dụng trên thực tế cao, giá thành rẻ, nhưng chưa được sử dụng rộng rãi, do các bệnh viện đã quen với sản phẩm nhập khẩu. Cũng theo bà Hà Tú Cầu, để kích cầu doanh nghiệp Việt nghiên cứu ứng dụng các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao, Nhà nước cần có chính sách đặc thù, khuyến khích sử dụng sản phẩm công nghệ cao trong nước sản xuất và cần có chính sách ưu đãi vay vốn, hỗ trợ cho doanh nghiệp công nghệ cao phát triển sản xuẩt.

Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Gia Khánh cho rằng, muốn các nhà khoa học có nhiều đóng góp trong nghiên cứu khoa học, góp phần phát triển kinh tế – xã hội thì phải tạo điều kiện thuận lợi cho công tác nghiên cứu khoa học. Trước mắt, phải giảm thủ tục hành chính, nhất là cơ chế tài chính trong việc đấu thầu và thanh toán vật tư nghiên cứu.

Liên quan đên vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt cho biết, Bộ đang phối hợp với các bộ, ngành khác rà soát, sửa đổi các quy định về xét duyệt nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho các nhà khoa học, các tổ chức khoa học và công nghệ, doanh nghiệp tham gia và triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ vào sản xuất, kinh doanh cũng như xây dựng cơ chế hợp tác công – tư trong đầu tư mạo hiểm cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

“Song song với việc xây dựng hoàn thiện khung các chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp quốc gia, trong giai đoạn tới, Bộ tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý từ các khâu xác định nhiệm vụ, tuyển chọn và có đánh giá nghiệm thu… để hoạt động của các chương trình ngày càng hiệu quả hơn’’, Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh.

Giúp doanh nghiệp thích nghi với đổi mới sáng tạo

Theo các chuyên gia đại dịch Covid-19 là thách thức nhưng cũng là cơ hội để doanh nghiệp chuyển mình, thích nghi với xu hướng phát triển mới. Đó là đổi mới sáng tạo, gồm chuyển đổi số, kinh tế số thông qua ứng dụng công nghệ tiên tiến, nghiên cứu phát triển công nghệ, sản phẩm mới. Đổi mới sáng tạo là giải pháp để doanh nghiệp tăng năng suất, nâng cao sức cạnh tranh và tạo ra tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững.

Định vị đổi mới sáng tạo

Theo Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Bùi Thu Thủy, chuyển đổi số là giải pháp giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo ra các giá trị mới. Thời gian qua, nhờ số hóa dữ liệu hay tự động hóa…, nhiều doanh nghiệp đã tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ, từ quản lý, sản xuất, kinh doanh, đến phối hợp công việc, chuyển đổi toàn bộ mô hình kinh doanh. Năm 2020, Việt Nam xếp thứ 42/131 quốc gia, vùng lãnh thổ, đứng đầu nhóm 29 nền kinh tế cùng mức thu nhập về chỉ số đổi mới sáng tạo. So với năm 2015, chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam đã tăng 10 bậc.

Trong bối cảnh hiện nay, việc đổi mới sáng tạo đang đứng trước cơ hội lớn, như sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của khách hàng; sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu. Tác động của đại dịch Covid-19 khiến giao dịch số tăng mạnh. Đặc biệt, Chính phủ đã có nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số.

Tuy nhiên, quá trình đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn một số bẩt cập, hạn chế đáng lưu ý. Đó là tỷ lệ giao dịch kỹ thuật số của Việt Nam chỉ đạt 22%, thấp hơn nhiều nước trong khu vực. Các doanh nghiệp Việt Nam mới chỉ chi 1,6% doanh thu hằng năm cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, trong khi Lào chi 14,5%, Philippines chi 3,6%, Malaysia chi 2,6%. Khoảng 80% doanh nghiệp chưa có hợp tác để thực hiện hoạt động đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, doanh nghiêp gặp nhiều rào cản trong chuyển đổi số, như: Chi phí đầu tư cao; hạ tầng công nghệ thông tin kém phát triển; nhân lực cho chuyển đổi số cũng hạn chế…

Ở góc độ doanh nghiệp, Tổng Giám đốc Tập đoàn Đầu tư và Quản lý V-startup Nguyễn Thy Nga cho rằng, doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn về vôn trong thực hiện đổi mới sáng tạo. Dù sự liên kết cộng đồng và hỗ trợ của Nhà nước đã tạo động lực cho nhiều doanh nghiệp vươn lên, nhưng doanh nghiệp vẫn thiếu hạ tầng số, nền tảng số. Vì vậy thời gian tới, vấn đề quan trọng là cần phát triển đồng bộ các thành tố cấu thành hệ sinh thái khởi nghiệp và xây dụng hệ thống quản trị công cho đổi mới sáng tạo về mặt vĩ mô, doanh nghiệp mong muốn có cơ chế, chính sách thông thoáng, cải cách thủ tục hành chính mạnh mẽ hơn nhằm tạo động lực, sự hứng khởi để doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Cộng hưởng mọi nguồn lực

Phó Cục trưởng Cục Phát hiển doanh nghiệp Bùi Thu Thủy cho biết, ngày 7-1-2021, Bộ Kế hoạch vả Đầu tư đã ban hành Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyên đổi số giai đoạn 2021-2025,với mục tiêu thúc đẩy chuyển đổi số, trong doanh nghiệp thông qua tích hợp, áp dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh; nâng cao năng lực và lợi thế cạnh tranh, tạo ra các giá trị mới cho doanh nghiệp. Dù chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19, song chương trình cũng đã bước đầu hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, nâng cao nhận thức về chuyển đổi số. Thời gian tới, chương trình sẽ tiếp tục tập huấn, hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo nhân lực cho chuyển đối số, đổi mới sáng tạo.

Trưởng phòng Đổi mơi sáng tạo, Chương trình phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam Nguyễn Tuấn Lương thông tin, UNDP đã đồng hành với cơ quan chức năng và doanh nghiệp Việt Nam trong chuyến đổi mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; đồng thời xây dựng hệ sinh thái và lan tỏa những giá trị sáng tạo, bền vững. Chuyên gia của UNDP luôn sâu sát với các doanh nghiệp để cùng nhau xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong khi đó, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) Vũ Quốc Huy nhấn mạnh, trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp, Trung tâm sẽ tăng tốc xây dựng, hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia.

Đại diện cho Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), Tiến sĩ Chử Đức Hoàng nhận định, doanh nghiệp rất cần nguồn tài trợ để nghiên cứu, phát triển, làm chủ công nghệ mới. Đặc biệt, các doanh nghiệp có vai trò dẫn dắt về công nghệ không kể khu vực nhà nước hay tư nhân đều được khuyến khích về cơ chế, chính sách, tín dụng (cho vay ưu đãi, hỗ trợ lãi suất vay, bảo lãnh vay vốn) để nghiên cứu, phát triển, đổi mới công nghệ.

Quỹ Đổi mới công nghệ quôc gia hình thành nhằm thực hiện các chính sách hỗ trợ và thúc đẩy doanh nghiệp đối mới công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo. Hiện Quỹ Đổi mới công nghệ quôc gia đang mở rộng hình thức hỗ trợ tài chính cho dự án đổi mới công nghệ, từng bước thực hiện bảo lãnh bằng công nghệ của doanh nghiệp đế có thể vay vốn từ ngân hàng thương mại.

PGS.TS Nguyễn Đức Khiển

Nguyên Giám đốc Sở KHCN Hà Nội

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia tổng kết công tác năm 2021 và triển khai nhiệm vụ năm 2022

Sáng ngày 29/12/2021, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (Quỹ) đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2021 và triển khai nhiệm vụ năm 2022. Hội nghị có sự tham dự của đại diện Hội đồng quản lý Quỹ, Ban Giám đốc Cơ quan Điều hành Quỹ cùng toàn thể viên chức và người lao động Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia.

Thay mặt toàn thể Hội nghị, đồng chí Nguyễn Đình Bình, Giám đốc Cơ quan Điều hành Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia đã có báo cáo về kết quả các hoạt động trong năm vừa qua của Quỹ. Trong năm 2021, dưới sự chỉ đạo, điều hành Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), cùng với sự nỗ lực trong công tác của toàn thể viên chức, người lao động, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia đã hoàn thành tốt các chức năng, nhiệm vụ công tác do Bộ KH&CN giao phó. Quỹ đã thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch Covid-19 và bảo đảm an toàn sức khỏe của toàn thể người lao động trong điều kiện dịch Covid-19 có nhiều diễn biến phức tạp.

Năm 2021 là năm đầu tiên Quỹ thực hiện các hoạt động theo Điều lệ tổ chức và hoạt động mới tại Quyết định số 04/2021/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt ngày 29 tháng 01 năm 2021. Quyết định mới này, khẳng định vị trí, vai trò và sự cần thiết của Quỹ trong việc thúc đẩy nâng cao tiềm lực công nghệ quốc gia thông qua hoạt động đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam. Để triển khai theo Điều lệ mới, ngay từ đầu năm 2021, Quỹ đã tiến hành triển khai nhanh chóng một số nhiệm vụ quan trọng.

Về công tác xây dựng văn bản, thực hiện nhiệm vụ của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ “Kế hoạch triển khai thực hiện Quyết định số 04/2021/QĐ-TTg ngày 29 tháng 01 năm 2021 của Chính phủ ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia”, Quỹ đã và đang xây dựng văn bản và trình cấp có thẩm quyền trong năm 2021, gồm cấp Bộ phê duyệt 02 Thông tư, 02 Quyết định, cấp Hội đồng quản lý Quỹ phê duyệt 08 văn bản.

Về công tác chuyên môn, để thực hiện các hoạt động theo Điều lệ mới, đảm bảo tính khả thi thực hiện kế hoạch vốn đầu tư công, Quỹ đã và đang tập trung triển khai các hoạt động về tài trợ và tín dụng. Trong đó, đối với hoạt động tài trợ, Quỹ đã phối hợp với Cục Ứng dụng và Phát triển công nghệ, các đơn vị của Bộ KH&CN, Bộ Tài chính xây dựng Thông tư hướng dẫn và quản lý Chương trình đổi mới công nghệ quốc gia đến năm 2030 và các văn bản liên quan; bước đầu đã phối hợp với Cục để xét duyệt các đề xuất của doanh nghiệp tham gia vào Chương trình. Ngoài ra, đối với hoạt động tín dụng, Quỹ đang hoàn thiện các văn bản hướng dẫn hoạt động cho vay ưu đãi, hỗ trợ lãi suất vay cho các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp; đồng thời kết nối với các ngân hàng thương mại để ký thỏa thuận hợp tác về hình thức cho vay gián tiếp và các hoạt động hợp tác khác.

Về công tác truyền thông và nghiên cứu thực tiễn hỗ trợ công tác chuyên môn nghiệp vụ, Quỹ đã tổ chức Hội thảo khoa học về “Thúc đẩy hoạt động đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp. Định hướng của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giai đoạn 2021-2025”, ngày 07/12/2021 tại Hà Nội. Hội thảo đã diễn ra thành công tốt đẹp theo cả hai hình thức trực tiếp và trực tuyến với sự tham dự của Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, các đơn vị thuộc Bộ, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Lãnh đạo Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, đại diện các sở Khoa học và Công nghệ và các doanh nghiệp tiên phong trong đổi mới công nghệ. Đồng thời, thực hiện một số nhiệm vụ nghiên cứu cấp Bộ nhằm hỗ trợ hoạt động tín dụng của Quỹ trong năm 2022.

Có thể nói, trong năm 2021 Quỹ phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức về nguồn vốn điều lệ vẫn chưa về được tài khoản Quỹ, nhất là theo điều lệ mới từ năm 2022 Quỹ phải tự chủ hoàn toàn về tiền lương, các khoản theo lương, kinh phí chi hoạt động thường xuyên, chi hoạt động bộ máy, bộ máy hoạt động còn mỏng… Tuy vậy, toàn thể cán bộ Quỹ vẫn đã cố gắng vượt qua mọi khó khăn, thách thức để trước mắt, hoàn thành mọi nhiệm vụ được Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ giao.

Phát huy thành tích đã đạt được trong năm 2021, năm 2022, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia sẽ tập trung triển khai thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau đây: kiện toàn bộ máy tổ chức; ứng dụng và phát triển công cụ quản lý; triển khai hoạt động cho vay ưu đãi; hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp thông qua các chương trình, nhiệm vụ do Bộ trưởng Bộ KH&CN giao cho Quỹ; hợp tác trong và ngoài nước về đổi mới công nghệ; hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp từ nguồn kinh phí hoạt động của Quỹ.

Hội nghị cũng đã ghi nhận các ý kiến đóng góp cho báo cáo tổng kết của đồng chí Phan Hồng Sơn, Ủy viên thường trực Hội đồng quản lý Quỹ, đồng chí Nguyễn Thị Phượng, Bí thư Chi bộ Quỹ – Phó Giám đốc Quỹ và lãnh đạo, chuyên viên các đơn vị chức năng của Quỹ với những kết quả đạt được, thể hiện tinh thần và trách nhiệm đối với công việc của Quỹ nói riêng và của Bộ KH&CN nói chung.

Phát biểu bế mạc Hội nghị, đồng chí Nguyễn Đình Bình ghi nhận các ý kiến đóng góp và gửi lời cảm ơn đến toàn thể cán bộ, viên chức của Quỹ đã cố gắng trong thời gian qua, với mong muốn các đơn vị của Quỹ cùng đồng lòng, phối hợp chặt chẽ và quyết tâm triển khai thực hiện tốt kế hoạch, nhiệm vụ mới được đặt ra trong năm 2022.

Khối các Quỹ trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2021

Ngày 28/12/2021, tại Hà Nội, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) và Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED) đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2021, phương hướng triển khai nhiệm vụ năm 2022. Tham dự Hội nghị có đại diện Lãnh đạo Vụ Kế hoạch – Tài chính, đại diện Lãnh đạo một số đơn vị trong Bộ KH&CN.

Hiệu quả từ mô hình Quỹ đổi mới công nghệ

Tiếp nhận trên 1.000 ý tưởng đổi mới công nghệ do các doanh nghiệp đề xuất; huy động được 782 tỷ đồng từ doanh nghiệp cho các dự án đang thực hiện; đổi mới, cải tiến và phát triển gần 50 công nghệ, giải pháp, dây chuyền và thiết bị được ứng dụng trực tiếp tại các doanh nghiệp, mang lại hiệu quả kinh tế cao;… Đó là một số kết quả nổi bật sau 5 năm Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) chính thức đi vào hoạt động, khẳng định hiệu quả và những tác động to lớn của mô hình hỗ trợ tài chính thông qua Quỹ Đổi mới công nghệ.

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo Thúc đẩy hoạt động đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp và Định hướng của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giai đoạn 2021 – 2025 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức sáng ngày 7.12.2021 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

TS. Trần Văn Tùng – Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội đồng Quản lý Quỹ phát biểu tại Hội thảo

Tham dự Hội thảo có TS. Trần Văn Tùng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội đồng Quản lý Quỹ; GS.TS Hoàng Văn Phong, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ; Lãnh đạo Quỹ và thành viên Ban Quản lý Quỹ; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ; đại diện các bộ, ngành, sở Khoa học và Công nghệ các địa phương; các doanh nghiệp được Quỹ hỗ trợ; các đối tác ngân hàng, tổ chức, hiệp hội, doanh nghiệp sẽ cùng đồng hành với Quỹ trong giai đoạn 2021 – 2025 và các cơ quan báo chí.

Kinh nghiệm quốc tế

Khoa học, công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo được coi là một trụ cột cho phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Chủ trương và chiến lược thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia được thể hiện trong nhiều Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ. Chính sách hỗ trợ và thúc đẩy gồm các mục tiêu hỗ trợ vốn cho các hoạt động đổi mới công nghệ; mở rộng hình thức hỗ trợ tài chính cho dự án đổi mới công nghệ; từng bước thực hiện bảo lãnh vay vốn bằng công nghệ cho doanh nghiệp có thể vay vốn từ các ngân hàng thương mại.

Kinh nghiệm của các quốc gia phát triển có trình độ công nghệ tiên tiến và hiện đại cho thấy, các quỹ đổi mới công nghệ Chính phủ thành lập để tài trợ, hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp thông qua các dự án đổi mới công nghệ dưới hình thức tài trợ, cho vay, hỗ trợ lãi suất vay và bảo lãnh vay vốn. Quỹ đổi mới công nghệ có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hấp thụ và làm chủ công nghệ mới; ứng dụng và phát triển công nghệ hiện đại, đưa công nghệ trở thành phương tiện, công cụ chủ yếu để nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và đặc biệt tạo ra giá trị gia tăng mới cho hàng hóa. Sự phát triển trình độ và năng lực công nghệ của doanh nghiệp đã đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, tạo nền tảng và động lực then chốt cho sự tăng trưởng kinh tế của các quốc gia này. Trong khoảng 10 đến 15 năm đầu, các quỹ tại các quốc gia nêu trên đều tập trung thực hiện chức năng tài trợ cho các dự án đổi mới công nghệ và dự án thương mại hóa công nghệ. Giai đoạn tiếp theo, khi trình độ quản trị, nghiên cứu của doanh nghiệp đã phát triển, năng lực của quỹ được nâng cao, các quỹ này mới triển khai các hoạt động cho vay ưu đãi, hỗ trợ lãi suất vay, bảo lãnh để vay vốn bằng công nghệ.

Đối với Việt Nam, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia được Chính phủ thành lập và đi vào hoạt động từ 2015, vừa là đơn vị sự nghiệp phục vụ quản lý nhà nước trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, vừa là tổ chức tài chính nhà nước, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, có chức năng cho vay ưu đãi, hỗ trợ lãi suất vay, bảo lãnh để vay vốn, tài trợ cho các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp thực hiện nghiên cứu, chuyển giao, đổi mới và hoàn thiện công nghệ. Ngay sau khi đi vào hoạt động, Quỹ tập trung ưu tiên tài trợ để thực hiện các nhiệm vụ KHCN theo đặt hàng của Nhà nước; nhiệm vụ KHCN có tác động lớn đến phát triển kinh tế – xã hội, chuyển giao các công nghệ cao, công nghệ tiên tiến do tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế đề xuất.

Nhằm xây dựng Quỹ NATIF tiếp tục phát triển, hoạt động hiệu quả, đóng góp hiệu quả cho các hoạt động ứng dụng, chuyển giao công nghệ, đổi mới công nghệ của doanh nghiệp nhằm tạo bứt phá nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, ngày 29.01.2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 04/2021/QĐ-TTg Ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia. Theo Điều lệ mới, quy mô vốn điều lệ của Quỹ tăng từ 1.000 tỷ đồng lên tối thiểu 2.000 tỷ đồng. Quỹ sẽ triển khai các hoạt động chính gồm Cho vay ưu đãi; hỗ trợ vốn bằng nguồn kinh phí của Quỹ và Hỗ trợ vốn từ nguồn kinh phí ngân sách nhà nước; hợp tác trong và ngoài nước về đổi mới công nghệ; hỗ trợ lãi suất vay vốn; tiếp nhận vốn viện trợ, đóng góp; bảo lãnh để vay vốn.

Doanh nghiệp tăng doanh thu nhờ đổi mới công nghệ

 Báo cáo của tại Hội thảo, ông Nguyễn Đình Bình – Giám đốc Quỹ NATIF cho biết, sau 5 năm (2015-2020) triển khai, Quỹ đã tập trung đẩy mạnh hoạt động tài trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, theo tinh thần phục vụ, lấy doanh nghiệp làm trung tâm và là chủ thể của hoạt động đổi mới công nghệ. Quỹ đã tiếp nhận trên 1.000 ý tưởng đổi mới công nghệ do các doanh nghiệp đề xuất. Các đối tượng được Quỹ xem xét, tài trợ là các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang hoạt động tại 35 tỉnh, thành phố, tập trung chủ yếu vào: Nông nghiệp; Công nghiệp; Y – dược. Thông qua các nhiệm vụ tài trợ, đã huy động được 782 tỷ đồng từ doanh nghiệp cho các dự án đang thực hiện. Với các các nhiệm vụ đang xem xét đề xuất, dự kiến huy động được 4.083 tỷ đồng từ doanh nghiệp có dự án đổi mới công nghệ tham gia. Doanh thu của các doanh nghiệp hàng năm sau khi đổi mới công nghệ tăng thêm 4.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 800 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước (NSNN) 300 tỷ đồng/năm (lớn hơn NSNN tài trợ). Đổi mới, cải tiến và phát triển gần 50 công nghệ, giải pháp, dây chuyền và thiết bị được ứng dụng trực tiếp tại các doanh nghiệp, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Nhiều nhiệm vụ KHCN do Quỹ xem xét, tài trợ đã đem lại hiệu quả kinh tế cao cho doanh nghiệp và xã hội. Có thể kể đến một số nhiệm vụ như Dự án “Hoàn thiện công nghệ chế biến các sản phẩm dừa tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long” do Công ty Chế biến dừa Lương Quới, tỉnh Bến Tre thực hiện. Công ty đã nghiên cứu ứng dụng công nghệ tách chiết ly tâm cao tốc để loại bỏ các axit béo không có lợi, công nghệ tiệt trùng không gia nhiệt để khử trùng nhưng không phá hủy các vitamin trong nước dừa. Đồng thời, áp dụng công nghệ đóng hộp phi kim loại đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Sản phẩm nước dừa đóng hộp được xuất khẩu tới 16 nước và nhận được đơn đặt hàng từ 30 nước trên thế giới. Hiện nay sản phẩm nước dừa giải khát đóng hộp đã đóng góp hơn 250 tỷ đồng vào doanh thu của doanh nghiệp với lợi nhuận trước thuế trên 85 tỷ đồng.

Hay dự án “Hoàn thiện công nghệ sản xuất sơn Alkyd dung môi – nước có hàm lượng VOC thấp với công suất 15.000 tấn/năm” do Công ty Sơn Hải Phòng chủ trì. Công ty đã nghiên cứu hoàn thiện công nghệ sản xuất nhựa Alkyd thay thế sơn nhập ngoại và công nghệ sản xuất sơn Alkyd dung môi bằng công nghệ sản xuất sơn Alkyd dung môi – nước, lượng chất có hại giảm từ 50% xuống còn 15-25%. Nhờ đổi mới công nghệ, hiện Công ty có thể sản xuất 15.000 tấn sơn Alkyd dung môi – nước đem lại doanh số khoảng 225 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế trên 45 tỷ đồng và là doanh nghiệp đầu tiên làm chủ công nghệ mới này.

Ngoài ra, còn nhiều nhiệm vụ khác như: Đề tài“Nghiên cứu sản xuất tinh bò thuần Blanc-Bleu-Belge (BBB) đông lạnh dạng cọng rạ và thử nghiệm phương pháp phân tách tinh phân giới’’ Dự án “Đổi mới công nghệ sản xuất vắc xin virus thú y đạt tiêu chuẩn GMP – WHO bằng công nghệ nuôi cấy tế bào (Micro carrier) và phôi trứng”; Dự án “Đổi mới công nghệ trồng và chế biến cây Xạ can thành sản phẩm điều trị, hỗ trợ điều trị các bệnh về đường hô hấp mà hạn chế dùng đến thuốc kháng sinh”; Dự án “Đổi mới công nghệ sản xuất, lắp ráp thùng xe tải mui bạt phủ cỡ nhỏ và cỡ trung trên cơ sở module hóa kết cấu thùng xe”; Dự án “Nghiên cứu làm chủ dây chuyền công nghệ, thiết kế, chế tạo hợp bộ máy biến áp phòng nổ công suất đến 1250 kVA, sử dụng trong khai thác than hầm lò và các công trình ngầm”; Dự án “Xây dựng vùng nuôi tôm sinh thái tại ấp Cây giá, xã Định thành, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu”,… đã được Quỹ triển khai, nghiệm thu và đã được Hội đồng KHCN đánh giá cao.

Tại Hội thảo, các doanh nghiệp đã cùng chia sẻ những câu chuyện, kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình đổi mới công nghệ, những khó khăn trong quá trình triển khai và đề xuất các giải pháp, kiến nghị thời gian tới. Các doanh nghiệp kiến nghị và mong muốn giảm dần thủ tục và thời gian xét chọn; giao thẩm quyền nhiều hơn cho doanh nghiệp đối với các khoản chi đối ứng sử dụng nguồn kinh phí của doanh nghiệp; xây dựng, hoàn thiện chính sách thúc đẩy thị trường công nghệ, chính sách khuyến khích doanh nghiệp tích cực đổi mới công nghệ; tập trung vào công trình, đề tài trọng điểm và nâng mức đầu tư cao hơn; có chính sách khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển công nghệ gắn với đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận các công nghệ mới, tiên tiến, đồng thời được hỗ trợ chuyển giao để có thể đi tắt, đón đầu trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ KHCN Trần Văn Tùng nhấn mạnh tầm quan trọng của đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp cũng như các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về nội dung này. Nhằm xây dựng Quỹ NATIF tiếp tục phát triển, hoạt động hiệu quả, đóng góp hiệu quả cho các hoạt động ứng dụng, chuyển giao công nghệ, đổi mới công nghệ của doanh nghiệp, ngày 29.01.2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 04/2021/QĐ-TTg Ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia. Những kết quả hỗ trợ từ Quỹ thời gian qua cũng phần nào chứng minh tầm quan trọng và hiệu quả đầu tư. Theo Thứ trưởng, thời gian tới, hoạt động tiếp tục hỗ trợ đổi mới công nghệ tại doanh nghiệp là việc được Bộ KHCN, Chính phủ hết sức quan tâm. Quỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, ứng phó với những khó khăn sau đại dịch Covid-19 và giải các bài toán thực tiễn đặt ra.

GS.TS Hoàng Văn Phong – nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ phát biểu tại Hội thảo

Tại Hội thảo, GS.TS Hoàng Văn Phong – nguyên Bộ trưởng Bộ KHCN, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ NATIF đã gợi mở những hoạt động Quỹ có thể triển khai, tạo nên sức mạnh để hỗ trợ tốt nhất cho doanh nghiệp. Theo đó, cần nắm bắt được nhu cầu của doanh nghiệp, thông tin về những công nghệ mới, hiện đại. Hình thành cơ sở dữ liệu thật đầy đủ về công nghệ có thể giới thiệu cho doanh nghiệp, từ số lượng, sản phẩm, công nghệ, thuộc lĩnh vực gì, có bao nhiêu doanh nghiệp tham gia. Từ đó, tuyển chọn, kêu gọi tham gia vào những công nghệ Quỹ có thể giới thiệu. Cần có cơ sở dữ liệu về xuất xứ công nghệ, trình độ và khả năng đưa công nghệ ấy thành công cụ, phương tiện cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp tăng năng suất, khả năng chiếm lĩnh thị trường, doanh số, lợi nhuận,… Ngoài việc xây dựng cơ sở dữ liệu, cũng cần phân tích, đánh giá các cơ hội, thông qua các số liệu của doanh nghiệp, số liệu công nghệ và bảo lãnh cho doanh nghiệp ấy bằng giá trị công nghệ họ có để vay vốn.

Linh Chi 
https://www.daibieunhandan.vn/

Thúc đẩy hoạt động đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp

Sau 5 năm (2015 – 2020) triển khai, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) đã nhận trên 1.000 ý tưởng đổi mới công nghệ do các doanh nghiệp đề xuất. Thông qua các nhiệm vụ tài trợ, đã huy động được 782 tỷ đồng từ doanh nghiệp cho các dự án đang thực hiện. Đổi mới, cải tiến và phát triển gần 50 công nghệ, giải pháp, dây chuyền và thiết bị được ứng dụng trực tiếp tại các doanh nghiệp, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo “Thúc đẩy hoạt động đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp và Định hướng của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giai đoạn 2021 – 2025” do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức sáng ngày 07/12/2021.

Tham dự Hội thảo có TS. Trần Văn Tùng- Thứ trưởng Bộ KH&CN, Chủ tịch Hội đồng Quản lý Quỹ; GS.TS Hoàng Văn Phong- nguyên Bộ trưởng Bộ KH&CN, nguyên Chủ tịch Hội đồng Quản lý Quỹ; Lãnh đạo Quỹ và thành viên Ban Quản lý Quỹ; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ; đại diện các bộ, ngành, sở KH&CN các địa phương; các doanh nghiệp được Quỹ hỗ trợ; các đối tác ngân hàng, tổ chức, hiệp hội, doanh nghiệp sẽ đồng hành với Quỹ trong giai đoạn 2021 – 2025 và các cơ quan báo chí.

Hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Báo cáo tại Hội thảo, ông Nguyễn Đình Bình – Giám đốc Quỹ NATIF cho biết, sau 5 năm (2015-2020) triển khai, Quỹ đã tập trung đẩy mạnh hoạt động tài trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, theo tinh thần phục vụ, lấy doanh nghiệp làm trung tâm và là chủ thể của hoạt động đổi mới công nghệ. Quỹ đã tiếp nhận trên 1.000 ý tưởng đổi mới công nghệ do các doanh nghiệp đề xuất. Các đối tượng được Quỹ xem xét, tài trợ là các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang hoạt động tại 35 tỉnh, thành phố, tập trung chủ yếu vào: Nông nghiệp (nông nghiệp công nghệ cao, tạo giống cây trồng, vật nuôi, sản xuất thức ăn cho vật nuôi và phân bón cho cây trồng, công nghệ chế biến,…); Công nghiệp (công nghiệp hỗ trợ, điện tử, tự động hóa, an toàn, an ninh mạng, công nghệ Internet vạn vật, phân tích và xử lý dữ liệu lớn, mã nguồn mở, thương mại điện tử, các sản phẩm chủ lực cho thị trường trong nước và xuất khẩu,..); Y – dược (sản xuất vắc-xin, dược liệu, điều trị bệnh,…). Thông qua các nhiệm vụ tài trợ, đã huy động được 782 tỷ đồng từ doanh nghiệp cho các dự án đang thực hiện. Với các các nhiệm vụ đang xem xét đề xuất, dự kiến huy động được 4.083 tỷ đồng từ doanh nghiệp có dự án đổi mới công nghệ tham gia. Doanh thu của các doanh nghiệp hàng năm sau khi đổi mới công nghệ tăng thêm 4.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 800 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước (NSNN) 300 tỷ đồng/năm (lớn hơn NSNN tài trợ). Theo cả chu kỳ công nghệ (5 – 7 năm), doanh thu, lợi nhuận, thuế nộp ngân sách sẽ lớn gấp nhiều lần phần NSNN tài trợ. Đổi mới, cải tiến và phát triển gần 50 công nghệ, giải pháp, dây chuyền và thiết bị được ứng dụng trực tiếp tại các doanh nghiệp, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

GS.TS Hoàng Văn Phong – nguyên Bộ trưởng Bộ KH&CN, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ phát biểu tại Hội thảo

Nhiều nhiệm vụ KH&CN do Quỹ xem xét, tài trợ đã đem lại hiệu quả kinh tế cao cho doanh nghiệp và xã hội. Có thể kể đến một số nhiệm vụ như Dự án “Hoàn thiện công nghệ chế biến các sản phẩm dừa tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long” do Công ty Chế biến dừa Lương Quới, tỉnh Bến Tre chủ trì. Công ty đã nghiên cứu ứng dụng công nghệ tách chiết ly tâm cao tốc để loại bỏ các axit béo không có lợi, công nghệ tiệt trùng không gia nhiệt để khử trùng nhưng không phá hủy các vitamin trong nước dừa. Đồng thời, áp dụng công nghệ đóng hộp phi kim loại đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Sản phẩm nước dừa đóng hộp được xuất khẩu tới 16 nước và nhận được đơn đặt hàng từ 30 nước trên thế giới. Bình quân mỗi năm doanh nghiệp tiêu thụ 75 triệu trái dừa, dự kiến sẽ mở rộng quy mô và tăng công suất lên gấp đôi để tiêu thụ 150 triệu trái dừa/năm. Hiện nay sản phẩm nước dừa giải khát đóng hộp đã đóng góp hơn 250 tỷ đồng vào doanh thu của doanh nghiệp với lợi nhuận trước thuế trên 85 tỷ đồng.

Hay dự án “Hoàn thiện công nghệ sản xuất sơn Alkyd dung môi – nước có hàm lượng VOC thấp với công suất 15.000 tấn/năm” do Công ty Sơn Hải Phòng chủ trì. Công ty đã nghiên cứu hoàn thiện công nghệ sản xuất nhựa Alkyd thay thế sơn nhập ngoại và công nghệ sản xuất sơn Alkyd dung môi bằng công nghệ sản xuất sơn Alkyd dung môi – nước, lượng chất có hại giảm từ 50% xuống còn 15-25%. Nhờ đổi mới công nghệ, hiện Công ty có thể sản xuất 15.000 tấn sơn Alkyd dung môi – nước đem lại doanh số khoảng 225 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế trên 45 tỷ đồng và là doanh nghiệp đầu tiên làm chủ công nghệ mới này.

Hoặc Đề tài “Nghiên cứu sản xuất tinh bò thuần Blanc-Bleu-Belge (BBB) đông lạnh dạng cọng rạ và thử nghiệm phương pháp phân tách tinh phân giới’’ do Công ty cổ phần Giống gia súc Hà Nội chủ trì. Kết quả của đề tài áp dụng vào thực tiễn Việt Nam chủ động được nguồn tinh bò BBB chất lượng tốt đáp ứng nhu cầu người chăn nuôi, chứng tỏ khả năng làm chủ các công nghệ hiện đại trong lĩnh vực sản xuất tinh bò giống ngay tại vùng đồng bằng Sông Hồng. Việc nhập nội giống bò chuyên thịt BBB và khai thác, sản xuất tinh trùng đông lạnh dạng cọng rạ của các cá thể đực giống này có chất lượng tương đương tinh bò BBB nhập ngoại đã tạo ra một bước đột phá trong việc nhân nhanh đàn bò thịt không những ở Hà Nội mà cả ở những tình thành khác của cả nước. Với số lượng tinh bò BBB sản xuất ra của đề tài 76.000 liều, đã giảm chi phí so với phải nhập khẩu tinh từ nước ngoài 23 tỷ đồng. Trong 2 năm thực hiện đề tài, công ty đã sản xuất được 76.000 liều tinh bò thịt BBB thuần dạng cọng rạ, dự kiến khi phối giống sẽ tạo ra trên 50.000 bê lai F1 BBB chất lượng cao. Giá trị sản lượng do đàn bò F1 BBB nuôi đến 18 tháng tuổi ước đạt trên 2.000 tỷ đồng, giá trị gia tăng do đàn bò F1 BBB sản xuất ra so với các giống bò thịt khác cùng thời điểm trên 750 tỷ đồng.

Ngoài ra, còn nhiều nhiệm vụ khác như: Dự án “Đổi mới công nghệ sản xuất vắc xin virus thú y đạt tiêu chuẩn GMP – WHO bằng công nghệ nuôi cấy tế bào (Micro carrier) và phôi trứng”; Dự án “Đổi mới công nghệ trồng và chế biến cây Xạ can thành sản phẩm điều trị, hỗ trợ điều trị các bệnh về đường hô hấp mà hạn chế dùng đến thuốc kháng sinh”; Dự án “Đổi mới công nghệ sản xuất, lắp ráp thùng xe tải mui bạt phủ cỡ nhỏ và cỡ trung trên cơ sở module hóa kết cấu thùng xe”; Dự án “Nghiên cứu làm chủ dây chuyền công nghệ, thiết kế, chế tạo hợp bộ máy biến áp phòng nổ công suất đến 1250 kVA, sử dụng trong khai thác than hầm lò và các công trình ngầm”; Dự án “Xây dựng vùng nuôi tôm sinh thái tại ấp Cây giá, xã Định thành, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu”,… đã được Quỹ triển khai, nghiệm thu và đã được Hội đồng KH&CN đánh giá cao.

Giám đốc Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia Nguyễn Đình Bình phát biểu tại Hội thảo

Mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả hoạt động của Quỹ

Tại Hội thảo, các doanh nghiệp đã cùng chia sẻ những câu chuyện, kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình đổi mới công nghệ, những khó khăn trong quá trình triển khai và đề xuất các giải pháp, kiến nghị thời gian tới. Các doanh nghiệp kiến nghị và mong muốn giảm dần thủ tục và thời gian xét chọn; giao thẩm quyền nhiều hơn cho doanh nghiệp đối với các khoản chi đối ứng sử dụng nguồn kinh phí của doanh nghiệp; xây dựng, hoàn thiện chính sách thúc đẩy thị trường công nghệ, chính sách khuyến khích doanh nghiệp tích cực đổi mới công nghệ; tập trung vào công trình, đề tài trọng điểm và nâng mức đầu tư cao hơn; có chính sách khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển công nghệ gắn với đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận các công nghệ mới, tiên tiến, đồng thời được hỗ trợ chuyển giao để có thể đi tắt, đón đầu trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Ông Nguyễn Văn Thân – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng, trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước với tầm nhìn đến năm 2045 như Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đã đề ra, KH&CN được xác định là một trong những động lực thúc đẩy quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Việt Nam đã bắt đầu phát triển tương đối rõ nét. Việt Nam có khoảng hơn 3.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổng số vốn được công bố đầu tư đạt xấp xỉ 1 tỷ USD liên tiếp trong 2 năm, tăng gấp 3 lần so với năm 2017, đưa Việt Nam trở thành một quốc gia năng động thứ 3 Đông Nam Á với khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Sự phát triển của KHCN và đổi mới sáng tạo hiện nay có đóng góp rất lớn của các tổ chức trung gian, trong đó có các Quỹ hỗ trợ tài chính như Quỹ NATIF và thực tế đã có tác động quan trọng tới việc tăng năng suất, chất lượng và nguồn thu nhập của cả doanh nghiệp lẫn người lao động. Ông Nguyễn Văn Thân kiến nghị, để các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tiếp cận dễ dàng hơn đối với các chính sách của Quỹ, các thủ tục hành chính cần phải đơn giản hóa hơn nữa. Ngoài ra, việc phối hợp giữa Quỹ và Ngân hàng cũng phải thật nhuần nhuyễn và thống nhất.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam Nguyễn Văn Thân phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Văn Tùng nhấn mạnh tầm quan trọng của đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp cũng như các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về nội dung này. Nhằm xây dựng Quỹ NATIF tiếp tục phát triển, hoạt động hiệu quả, đóng góp hiệu quả cho các hoạt động ứng dụng, chuyển giao công nghệ, đổi mới công nghệ của doanh nghiệp, ngày 29/01/2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 04/2021/QĐ-TTg Ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia. Những kết quả hỗ trợ từ Quỹ thời gian qua cũng phần nào chứng minh tầm quan trọng và hiệu quả đầu tư. Theo Thứ trưởng, thời gian tới, hoạt động tiếp tục hỗ trợ đổi mới công nghệ tại doanh nghiệp là việc được Bộ KH&CN, Chính phủ hết sức quan tâm. Quỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, ứng phó với những khó khăn sau đại dịch Covid-19 và giải các bài toán thực tiễn đặt ra.

Thứ trưởng Trần Văn Tùng và Giám đốc Quỹ NATIF Nguyễn Đình Bình vinh danh một số doanh nghiệp tiên phong về đổi mới công nghệ

Tại Hội thảo, GS.TS Hoàng Văn Phong – nguyên Bộ trưởng Bộ KH&CN, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ NATIF đã chia sẻ về vai trò, sứ mệnh của Quỹ và gợi mở những hoạt động Quỹ có thể triển khai, tạo nên sức mạnh để hỗ trợ tốt nhất cho doanh nghiệp. Theo đó, cần nắm bắt được nhu cầu của doanh nghiệp, thông tin về những công nghệ mới, hiện đại. Từ đó, hình thành cơ sở dữ liệu thật đầy đủ về công nghệ có thể giới thiệu cho doanh nghiệp, từ số lượng, sản phẩm, công nghệ, thuộc lĩnh vực gì, có bao nhiêu doanh nghiệp tham gia. Từ đó tuyển chọn, kêu gọi tham gia vào những công nghệ Quỹ có thể giới thiệu. Cần có cơ sở dữ liệu về xuất xứ công nghệ, trình độ và khả năng đưa công nghệ ấy thành công cụ, phương tiện cho những loại hình doanh nghiệp nào, giúp doanh nghiệp tăng năng suất, khả năng chiếm lĩnh thị trường, doanh số, lợi nhuận,… ra sao.

Ngoài việc xây dựng cơ sở dữ liệu, cũng cần phân tích, đánh giá các cơ hội, thông qua các số liệu của doanh nghiệp, số liệu công nghệ và bảo lãnh cho doanh nghiệp ấy bằng giá trị công nghệ họ có để vay tiền. Bên cạnh đó, sự kết hợp giữa các đơn vị quản lý, đơn vị sự nghiệp để nghiên cứu và truyền thông cho công nghệ sẽ là sự kết hợp hữu ích, đem lại hiệu quả cao, GS. Hoàng Văn Phong cho biết.

Theo Điều lệ hoạt động của Quỹ NATIF mới được ban hành năm 2021, quy mô vốn điều lệ của Quỹ tăng từ 1.000 tỷ đồng lên tối thiểu 2.000 tỷ đồng. Quỹ sẽ triển khai các hoạt động chính gồm: Cho vay ưu đãi; Hỗ trợ vốn bằng nguồn kinh phí của Quỹ và Hỗ trợ vốn từ nguồn kinh phí ngân sách nhà nước; Hợp tác trong và ngoài nước về đổi mới công nghệ; Hỗ trợ lãi suất vay vốn; Tiếp nhận vốn viện trợ, đóng góp; Bảo lãnh để vay vốn.

Nguồn: Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển truyền thông KH&CN

Thông báo: Hội thảo Thúc đẩy hoạt động Đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp và Định hướng của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giai đoạn 2021 – 2025

Nhằm thúc đẩy hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ và giới thiệu định hướng hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia trong giai đoạn 2021-2025, Bộ Khoa học và Công nghệ, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia tổ chức Hội thảo với chủ đề: “Thúc đẩy hoạt động đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp. Định hướng của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giai đoạn 2021-2025”.

Thời gian: Bắt đầu từ 8h00, ngày 07/12/2021 (Thứ 3).

Địa điểm: Trực tiếp và trực tuyến

Thời gian Nội dung Tổ chức thực hiện
8:00 – 8:30 Đón tiếp đại biểu Ban tổ chức
8:30 – 8:40 Tuyên bố lý do và giới thiệu đại biểu Ban tổ chức
8:40- 8:50 Phát biểu Khai mạc Hội thảo Lãnh đạo Bộ KH&CN
8:50- 9:05 Video về Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia Ban tổ chức
9:05 – 9:20 Báo cáo hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giai đoạn 2015-2020 Ban giám đốc Quỹ
9:20 – 10:15 Tham luận trình bày của các doanh nghiệp Đại diện các doanh nghiệp
10:15 – 10:30 Định hướng hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giai đoạn 2021-2025 Hội đồng quản lý Quỹ
10:30 – 11:45 Trao đổi và thảo luận Đại biểu tham dự hội thảo.
11:50 – 12:00 Bế mạc – Kết thúc hội thảo Hội đồng quản lý Quỹ